भारतातील क्रेडिट कार्ड मार्केट 2026 — ग्रोथ, मार्केट शेअर आणि पुढे काय अपेक्षित आहे
Editorial Team
भारतातील क्रेडिट कार्ड मार्केट 2026 — ग्रोथ, मार्केट शेअर आणि पुढे काय अपेक्षित आहे
2025 च्या अखेरीस भारतात 115 दशलक्षांहून अधिक क्रेडिट कार्ड सर्क्युलेशनमध्ये होते. ही संख्या मोठी वाटते, पण भारतात सुमारे 600 दशलक्ष बँकिंग-योग्य प्रौढ आहेत हे लक्षात घेतले तर चित्र वेगळे दिसते. पाचपैकी एकापेक्षा कमी व्यक्तीकडे क्रेडिट कार्ड आहे. ही saturation ची गोष्ट नाही. हे अजूनही सुरुवातीच्या ग्रोथ फेजमध्ये असलेल्या मार्केटचे चित्र आहे.
आकडे कसे वाढले
| वर्ष | सर्क्युलेशनमधील कार्ड |
|---|---|
| 2019 | ~47 million |
| 2020 | ~58 million |
| 2021 | ~62 million |
| 2022 | ~79 million |
| 2023 | ~86 million |
| January 2024 | ~99.5 million |
| May 2025 | ~111 million |
| December 2025 | ~115.78 million |
Source: RBI data. सहा वर्षांत भारतात सुमारे 68 million क्रेडिट कार्ड जोडली गेली — म्हणजे 2019 मध्ये असलेल्या संपूर्ण कार्ड बेसपेक्षाही जास्त. 2025 च्या मध्यातही, बँकांनी unsecured lending मधून काही प्रमाणात माघार घेतल्यामुळे नवीन कार्ड जोडण्याचा वेग कमी झाला असताना, एकूण बेस मजबूत राहिला.
मार्केटवर कोणाचे नियंत्रण आहे?
December 2025 पर्यंत भारतातील सुमारे 70% क्रेडिट कार्ड चार बँकांकडे आहेत.
| बँक | कार्ड (दशलक्ष) | मार्केट शेअर |
|---|---|---|
| HDFC Bank | 25.79 | ~22% |
| SBI Card | 21.81 | ~19% |
| ICICI Bank | 18.65 | ~16% |
| Axis Bank | 15.65 | ~13% |
| Kotak Mahindra | ~5-6 | ~5% |
| Others | ~28 | ~24% |
HDFC Bank कार्डांच्या संख्येत आणि मंथली स्पेंडमध्ये दोन्ही बाबतीत आघाडीवर आहे. May 2025 मध्ये त्याचा स्पेंड Rs 51,747 crore होता, जो वर्ष-दर-वर्ष 25% ग्रोथ होती. Axis Bank चा शेअर 2024 मध्ये Citi India च्या consumer credit card portfolio चे अधिग्रहण केल्यामुळे काही प्रमाणात वाढला. आता क्रेडिट कार्डचा एकूण payment card transaction value मध्ये 81% वाटा आहे — 2022 नंतर debit card transactions च्या volume आणि value दोन्हीत घट झाली आहे.
कार्डांपेक्षा खर्च वेगाने वाढत आहे
| कालावधी | मंथली स्पेंड |
|---|---|
| January 2024 | Rs 1.66 trillion |
| May 2025 | Rs 1.89 trillion |
| September 2025 (record) | Rs 2.17 trillion |
September-October 2025 मधील festive season मुळे GST rationalisation आणि consumer demand यांच्या जोरावर स्पेंड Rs 2 trillion च्या पुढे गेला. Overall industry April-December FY26 मध्ये वर्ष-दर-वर्ष 13.57% वाढली. स्पेंडची ग्रोथ कार्डांच्या ग्रोथपेक्षा वेगवान आहे, म्हणजे केवळ कार्डांची संख्या वाढत नाही तर प्रत्येक कार्डावरील खर्चही वाढत आहे.
Urban vs Rural Penetration
Urban penetration मोठे आहे. Rural penetration अत्यल्प आहे. Metros आणि Tier-1 cities मिळून सुमारे 70-75% क्रेडिट कार्ड स्पेंड करतात. Tier-2 आणि Tier-3 cities मध्ये ग्रोथ होत आहे, ज्याला Amazon Pay ICICI आणि Tata Neu सारखे digital-first cards चालना देत आहेत. Tata Neu ने 2 million cards चा टप्पा ओलांडला आहे; grocery, fuel आणि utilities हे त्यातील प्रमुख spend categories आहेत. True rural penetration अजूनही eligible adults च्या 5% पेक्षा कमी आहे.
आता होत असलेल्या बदलात RuPay credit cards linked to UPI हा bridge ठरत आहे. छोट्या शहरातील RuPay credit card धारक UPI प्रमाणेच QR code scan करू शकतो. त्यामुळे POS terminal infrastructure ची ती अडचण दूर होते, जिने ऐतिहासिकदृष्ट्या metros बाहेर credit card adoption ला मर्यादा आणली होती.
Major Devaluation Events (2025-26)
| Card | Change | Effective Date |
|---|---|---|
| SBI Cashback | Total cap Rs 5,000 वरून Rs 4,000; online sub-cap Rs 2,000 | April 2026 |
| Axis Atlas | New applicants साठी discontinued | 2025 |
| HDFC multiple cards | Rewards re-tiered, lounge access select airports पर्यंत restricted | 2025 |
| Scapia | Lounge benefits साठी higher spend conditions | 2025 |
पुढे काय येत आहे
नवीन कार्डांची भर पडण्याचा वेग कमी: Banks aggressive acquisitions मधून माघार घेत आहेत. RBI ने unsecured lending वरील norms कडक केले आहेत आणि banks existing customers ना cross-sell करण्याला प्राधान्य देत आहेत.
Devaluation wave सुरूच: Generous rewards चा काळ आटत आहे. जुन्या card structures वर मोठ्या प्रमाणात rewards मिळवणारे users आता कमी rewards मिळवत आहेत. Returns maximise करण्यासाठी आता अधिक deliberate card selection आवश्यक आहे.
Co-branded platforms scaling: Platform-linked cards (Tata Neu, Amazon Pay, Flipkart Axis) traditional bank cards पेक्षा वेगाने वाढत आहेत, कारण users या ecosystems मध्ये अधिक वेळ घालवत आहेत.
RuPay plus UPI as the growth driver: RuPay वरील UPI credit cards पुढील 50 million card additions पैकी महत्त्वाचा वाटा आणू शकतात, विशेषतः Tier-2 आणि Tier-3 cities मधून.
AI and personalisation: Banks transaction data चा वापर hyper-personalised offers, category-specific rewards आणि dynamic credit limit adjustments साठी करत आहेत.
आज तुमच्याकडे अनेक cards असतील आणि तुमचा portfolio अजूनही तुमच्या spending साठी optimised आहे का हे जाणून घ्यायचे असेल, तर ValueNinja Wallet Analyser पहा किंवा ValueNinja Card Recommender वर अधिक योग्य fit शोधा.